Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR)
Met de invoering van EU-verordening 2025/40, beter bekend als de Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR), verandert de regelgeving rond verpakkingen en verpakkingsafval binnen de Europese Unie ingrijpend. Sinds 11 februari 2025 is de verordening van kracht. Daarmee zet de Europese Unie een volgende stap richting een circulaire en klimaatneutrale economie. Voor organisaties betekent dit dat verpakkingen voortaan aan strengere eisen moeten voldoen, gedurende de volledige levenscyclus.
De PPWR is van toepassing op fabrikanten van verpakkingen, producenten die producten in verpakkingen op de markt brengen, importeurs, distributeurs en dienstverleners. Al deze partijen moeten tijdig inzichtelijk maken of hun verpakkingen aan de Europese eisen voldoen en waar aanpassingen nodig zijn.
Stapsgewijze invoering
Hoewel de verordening al geldt, zijn de meeste verplichtingen nog niet direct van toepassing. De eerste eisen gaan in vanaf 12 augustus 2026, tenzij voor specifieke bepalingen andere ingangsdata zijn vastgelegd. Veel onderdelen van de PPWR worden verder uitgewerkt via uitvoeringshandelingen van de Europese Commissie. Deze worden naar verwachting tussen 2025 en 2030 gepubliceerd. Dit biedt organisaties ruimte om zich voor te bereiden, maar vraagt ook om tijdige actie.
Belangrijkste inhoudelijke verplichtingen
De PPWR stelt duidelijke eisen aan de samenstelling, het ontwerp, de recyclebaarheid en de herbruikbaarheid van verpakkingen. Schadelijke stoffen moeten zoveel mogelijk worden beperkt. Voor verpakkingen die in contact komen met voedsel worden PFAS actief teruggedrongen.
Daarnaast geldt dat elke verpakking in de toekomst recyclebaar moet zijn. Vanaf 2030 moeten verpakkingen zo zijn ontworpen dat recycling daadwerkelijk mogelijk is.
Vanaf 2035 moeten verpakkingen bovendien als aparte afvalstroom kunnen worden ingezameld, zonder dat dit ten koste gaat van de kwaliteit van andere afvalstromen.
Voor kunststofverpakkingen gelden aanvullende verplichtingen ten aanzien van het minimumgehalte gerecycled materiaal. Dit raakt onder andere drankflessen en voedselverpakkingen.
Tegelijkertijd onderzoekt de Europese Commissie hoe biogebaseerde kunststoffen en composteerbare verpakkingen verantwoord kunnen worden ingezet. Uiterlijk in 2028 wordt beoordeeld of hiervoor aanvullende regelgeving nodig is.
Ook wordt onnodige verpakking actief tegengegaan. Vanaf 2030 moeten gewicht en volume van verpakkingen zijn teruggebracht tot wat functioneel noodzakelijk is. Herbruikbaarheid speelt hierin een steeds grotere rol. Verpakkingen moeten geschikt zijn voor hergebruik zonder verlies van productkwaliteit en voorzien zijn van duidelijke etikettering en QR-codes met informatie over materiaalgebruik en afvalscheiding.
Verantwoordelijkheden van fabrikanten, importeurs en producenten
Fabrikanten van producten die verpakt op de markt komen, moeten kunnen aantonen dat hun verpakkingen voldoen aan de PPWR. Dit doen zij met een conformiteitsverklaring en technische documentatie, die doorgaans wordt aangeleverd door de verpakkingsleverancier. Het is belangrijk deze informatie tijdig op te vragen en te beoordelen.
Importeurs hebben een controlerende rol. Zij mogen alleen verpakkingen op de markt brengen waarvoor de juiste documentatie beschikbaar is en moeten controleren of etikettering en verpakkingsinformatie correct zijn.
Dienstverleners, zoals logistieke partijen, moeten ervoor zorgen dat de conformiteit van verpakkingen behouden blijft tijdens opslag, handling en verzending.
Producenten zijn partijen die als eerste verpakkingen op de Europese markt brengen. Dit kan gaan om het produceren van verpakkingen voor derden, het op de markt brengen van verpakte eindproducten of het importeren van verpakkingen van buiten de Europese Unie.
Deze producenten vallen onder de strengste verplichtingen van de PPWR. Zij moeten voldoen aan duurzaamheidseisen voor ontwerp, materiaalgebruik en etikettering en zich registreren in het producentenregister van elke EU-lidstaat waarin zij actief zijn. Hiermee wordt toezicht en handhaving mogelijk gemaakt.
Een belangrijk onderdeel hiervan is de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid. Producenten zijn verantwoordelijk voor de volledige levenscyclus van de verpakking, inclusief de afvalfase. Dit betekent dat zij bijdragen aan de kosten voor inzameling, sortering en recycling en inzicht geven in hoe zij verantwoord omgaan met verpakkingen na gebruik.
Verpakkingen en e-commerce
Ook de e-commerce-sector moet maatregelen nemen. Voor verzendverpakkingen geldt dat loze ruimte tot een minimum moet worden beperkt. Binnen afzienbare tijd mag deze loze ruimte maximaal 50 procent van de verpakking bedragen. Dit vraagt om herziening van verpakkingsconcepten binnen online logistiek.
Tijd voor actie
Hoewel de eerste verplichtingen pas in 2026 ingaan, is het verstandig om nu al stappen te zetten. Breng in kaart welke verpakkingsstromen binnen de organisatie relevant zijn, beoordeel bestaande verpakkingen en ga in gesprek met leveranciers over documentatie en ontwerpkeuzes. Volg de uitvoeringshandelingen van de Europese Commissie actief en zorg dat registratie in het producentenregister tijdig is geregeld.
Zo voorkom je verrassingen en ben je voorbereid op de komende verplichtingen.
Eis | Omschrijving | jaar |
Stoffen in verpakkingen | Eisen voor maximale hoeveelheid PFAS bij voedselverpakkingen. | 2026 |
Producentenregister | Beschikbaar komen register. | 2026 |
Biogebaseerde verpakkingen | Deze verpakkingen zijn scheidbaar zonder verslechtering van de kwaliteit van andere stromen. | 2028 |
Etikettering en QR-codes | Verpakkingen voorzien van informatieve etiketten en QR- codes. | Etiketten 2028 QR-codes 2029 |
Recyclebare verpakkingen & scheidbaar zijn kwaliteitsverlies | Alle verpakkingen moeten recyclebaar zijn, ontworpen en scheidbaar zijn zonder de kwaliteit van andere stromen te verminderen. | Recyclebaar 2030 Scheidbaar zonder kwaliteitsverlies 2035 |
Gerecycled kunststofgehalte | Minimaal percentage gerecycled kunststof in relevante verpakkingen | 2030 (latere verhoging % volgt in 2040) |
Minimalisering verpakkingen | Volume en gewicht van verpakkingen moeten beperkt worden tot het minimale waarbij de functie niet verloren gaat. | 2030 |
Loze ruimte beperken | Maximaal 50% lege ruimte in verpakkingen voor e-commerce. | 2030 |
Hergebruik in e-commerce | 40% van e-commerceverpakkingen moet herbruikbaar zijn. | 2030 |
