Nieuwe richtlijn, nieuwe verantwoordelijkheden voor (Q)HSE-managers
De opslag van verpakte gevaarlijke stoffen staat opnieuw in de schijnwerpers. De herziene PGS 15 (nieuwe stijl) is inmiddels definitief vastgesteld en gepubliceerd. Dit brengt belangrijke veranderingen met zich mee. Voor (Q)HSE-managers betekent dit niet alleen een actualisatie van procedures, maar transformatie in risicobenadering. In dit artikel lichten we de belangrijkste veranderingen toe, vergelijken we de nieuwe richtlijn met de oude versie en geven we praktische handvatten om tijdig voor te bereiden.
Wat is PGS 15?
PGS 15 (Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen) bevat richtlijnen voor de veilige opslag van verpakte gevaarlijke stoffen, met aandacht voor brandveiligheid, arbeidsveiligheid en milieuveiligheid.
De nieuwste versie, PGS 15:2025, Nieuwe Stijl, is op 16 januari 2025 vastgesteld door het Bestuurlijk Omgevingsberaad (BOb) en op 11 maart 2025 gepubliceerd. Deze versie introduceert een risicogestuurde aanpak, waarbij scenario’s, doelen en maatregelen centraal staan. Daarmee sluit de richtlijn beter aan op de Omgevingswet en het Seveso en vervangt zij de eerdere, meer regelgedreven aanpak.
Status en implementatie
- De PGS 15:2025 is nog niet formeel opgenomen in Bijlage II van de Omgevingsregeling; momenteel is de versie 2021 (interim) nog leidend.
- Voor niet-vergunningplichtige opslagactiviteiten blijft versie 2021 verplicht, tenzij er sprake is van gelijkwaardigheid of maatwerk.
- Bij vergunningplichtige activiteiten kan de 2025-versie echter al worden toegepast of kan een verzoek ingediend worden om te anticiperen op deze versie.
- Er geldt een overgangsperiode voor bestaande situaties om aan te passen aan de nieuwe eisen.
Wat is er nieuw in PGS 15:2025?
- Risicobenadering als uitgangspunt: Bedrijven moeten aantonen dat zij de risico’s van hun opslagprocessen beheersen op basis van scenario’s, doelen en bijbehorende maatregelen.
- Vier beschermingsniveaus: De oude vier beschermingsniveaus zijn herzien. PGS 15:2025 hanteert nu basisveiligheid, en niveaus A, B en C, afhankelijk van stofeigenschappen en hoeveelheden.
- Vakbekwaamheid verplicht vanaf 2.500 kg: Er moet aantoonbaar een vakbekwaam persoon aanwezig zijn bij grotere opslagvolumes.
- Tijdelijke opslag krijgt meer aandacht: Ook bij crossdocking en tijdelijke overslaglocaties gelden specifieke eisen.
- Nieuwe eisen voor gasflessen: De regels voor de opslag van gasflessen zijn aangescherpt. Zo geldt een verhoogd ventilatievoud voor gasflessenkasten, en is opslag in kelders vanaf 250 liter gasinhoud niet meer toegestaan. Dit vraagt om herbeoordeling van bestaande voorzieningen en opslaglocaties.
De impact voor (Q)HSE-managers
De nieuwe richtlijn vereist een proactievere rol van HSE-professionals:
- Herzien opslagprotocollen en calamiteitenplannen volgens scenario’s en veiligheidsniveaus.
- Borging van vakbekwaam personeel met certificering, afgestemd op de nieuwe ondergrenzen.
- Toetsing en herinrichting opslagvoorzieningen aan de veiligheidsniveaus.
- Samenwerking met brandweer, toezichthouders en veiligheidsregio’s intensiveren.
Veelgemaakte fouten en valkuilen
- Overschatten van huidige compliance door te weinig aandacht voor nieuwe ondergrenzen en niveaus.
- Onderschatten van eisen bij tijdelijke opslag en gasflessen.
- Onvoldoende integratie van PGS 15 in het managementsysteem (ISO 45001, 14001, NTA 8620).
- Verouderde blus- en detectiesystemen, die niet meer voldoen.
Ondersteuning bij Lexerta
Lexerta biedt ondersteuning bij de overgang naar PGS 15:2025, met onder andere:
- Een GAP-analyse, waarin de huidige stand van zaken wordt vergeleken met de nieuwe PGS 15:2025, inclusief prioritering van acties.
- Risicoanalyses en scenario-onderbouwing volgens Nieuwe Stijl.
- In kaart brengen van de benodigde aanpassingen van opslaglocaties naar de juiste veiligheidsniveaus (basis, A, B, C).
- Certificering van vakbekwaam personeel conform de nieuwe eisen.
- Begeleiding bij vergunningsprocedures, toezicht en toepassing van maatwerk.
Risicogestuurd en toekomstbestendig
PGS 15:2025 betekent een duidelijke stap richting een meer risico gestuurd en toekomstbestendig beleid voor de opslag van gevaarlijke stoffen. Voor veel organisaties betekent dit niet alleen een technische, maar vooral ook een organisatorische omslag. De richtlijn is definitief en gepubliceerd, maar nog niet formeel opgenomen in de Omgevingsregeling. Organisaties kunnen vooruitlopen, maar moeten goed voorbereid zijn op nieuwe eisen zoals veiligheidsniveaus en ondergrenzen. Een inventieve aanpak met een GAP-analyse helpt verrassingen voorkomen.
